Bamboo Weaving in Daily Life

เครื่องใช้จักสานในชีวิตประจำวัน

หวด

           หวด หรือ ซ้าหวด มีใช้กันทั่วไปในภาคเหนือตอนบน สานด้วยตอกไม้ไผ่ โดยทั่วไปใช้ไผ่เรี้ย หรือ ไผ่บง การใช้ตอกเรี้ยและตอกบงมีข้อดีข้อเสียต่างกัน หวดที่สานด้วยไผ่เรี้ยจะมีความเหนียว ยืดหยุ่นอ่อนตัวได้ดี เวลาบีบปากหวดจะอ่อนตัวตามไม่หัก ส่วนหวดที่สานด้วยไผ่บงมีความแข็งแรงกว่า ข้อเสียคือหักง่าย ส่วนใหญ่นิยมใช้หวดที่ทำด้วยไผ่บงมากกว่า

           โดยลักษณะของหวดส่วนที่เป็นก้นจะสานให้ตาห่างกันเพื่อให้เมล็ดข้าวสารไม่หลุดลอกออกได้ มีมุม 4 มุม ส่วนลำตัวของหวดจะเป็นทรงกลม ปากผายออกกว้างกว่าส่วนก้นใช้ใส่ข้าวสารที่แช่แล้วที่เรียกว่า "ข้าวหม่า" ในตอนเช้าก่อนจะนึ่งข้าวจะต้องเอาข้าวหม่าออกล้างน้ำก่อน โดยการใช้มือวักข้าวหม่าใส่ลงในซ้าหวดแล้วราดน้ำทำความสะอาด และเขย่ากลับไปกลับมาระหว่างที่ล้าง เมื่อน้ำข้าวหม่าออกหมดแล้ว จึงเอาหวดที่ใส่ข้าวตั้งเอียงไว้เพื่อให้น้ำไหลออกจากข้าว จากนั้นจึงเทข้าวออกจากหวดลงสู่ไหโดยบีบปากหวดให้แบนเล็กเพื่อข้าวจะได้ลงสู่ไหได้สะดวกแล้วนึ่งต่อไป นอกจากนี้ หวดยังใช้ประโยชน์อย่างอื่นได้ด้วย เช่น ใช้ล้างผักสด ใส่ผักต้มจิ้มน้ำพริกเพื่อให้ผักต้มสะเด็ดน้ำ เป็นต้น

Huad

           ‘Huad’ or ‘Sah-Huad’ is generally used in the upper north. In general, it is made from ‘Pai Heiy’ (scientific name: Dendrocalamus hamiltonii) or ‘Pai Bong’ (scientific name: Bambusa nutans Wall.). Both types of bamboo shoot have its own advantages and disadvantages. Huad made from Pai Reiy is elastic and flexible, not broken easily when squeezing the tip of Huad. Huad made from Pai Bong is stronger, but broken more easily. 

           Mostly, Huad made from Pai Bong is more often used. The bottom of Huad is weaved to have strip gaps in order to prevent the rice to be peeled off. Huad consists of four corners. Its body is a sphere shape with wide tip but narrow bottom. It is used for ‘Khao Ma’ which is the rice soaked in the water. In the morning, before steaming rice, Khao Ma must be washed by bailing Khao Ma into Huad, washing it with water, and shaking forth and back while washing. When finishing washing Khao Ma, slant Huad in order to separate water from the rice. After that, pour the rice out of Huad to the jar by making the tip of Huad flat in order to pour it easily. Huad can also be used for other purposes such as to wash vegetables, to drain boiled vegetables, and so on.

Handicraft Village

PARBONG VIllage

กลุ่มจักสานบ้านป่าบงหลวง

กลุ่มชุมชนจักสาน เชียงใหม่

© 2018 by Par Bong Village.  Handicraft Village in Chiang Mai, Thailand.

  • White Facebook Icon
  • White YouTube Icon
  • line
  • White Google Places Icon
This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now